نام فارسی :انجیر  

اصل انجیر از آسیای صغیر است و از آنجا به سایر نقاط جهان مثل اطراف مدیترانه،چین،ژاپن،آفریقای جنوبی،آمریکا جنوبی برده و کاشته شده است. درخت انجیر ساقه ای به ارتفاع3الی10متر و شاخه های منشعب و کم مقاومت دارد.و در اعضای درخت انجیر شیرابه فراوان شیری رنگ با طعم تند و سوزاننده جریان دارد. گلهای آن بر دو نوع نر و ماده و واقع در جدار داخلی گل آذین گلابی شکل است.قسمت فوقانی محفظه گلابی شکل دارای سوراخ کوچکی است که گلهای نر در مدخل آن و در زیر فلسهای زیر جای دارد.گلهای ماده گل آذین عموماُِِ در قسمت داخلی محفظه گلابی شکل جایگزین است و از آمیزش این گلها میوه های فراوان ریزی در درون قسمت گوشتدار نهنج تشکیل میشود.

عمل آمیزش توسط حشره بسیار کوچکی به طول 2تا 3 میلی صورت می گیرد،این حشره که تخمک گذاری آن در گلهای ماده انجام می گیرد دانه های گرده را از گلهای نر به گلهای ماده منتقل می کند و با این عمل گلهای ماده تبدیل به میوه کوچکی(فندوقه) میشوند که با پایه های گوشتدار به دیواره نهنج چسبیده اند ضمناُ در این هنگام نهنج گل آذین که ظاهری گلابی شکل دارد تدریجاُ گوشتدار و دارای اندوخته های فراوان مواد قندی و غیره می شود.

چون در درختان انجیر پرورش یافته به علت گزینشی که طی سالهای متمادی به منظور بدست آوردن میوه مرغوب تر در آنها صورت گرفته تغییراتی حاصل کرده اند که در آنها غالباُ گلهای نر مشاهده نمی شود از این جهت برای بارور کردن آنها روشهای مختلف بکار می رود که یکی تکان دادن شاخه های درختان وحشی انجیر در یک زمان معین بر روی شاخه های درختان پرورش یافته است و یا آنکه پنس باریکی را در گل آذین گلابی شکل درخت انجیر وحشی داخل کرده و سپس آنها را درون گل آذین درخت انجیر پرورش یافته وارد می کنند.تا با این عمل دانه های گرده را به گلهای ماده گل آذین درخت انجیر پرورش یافته انتقال دهند.

انجیر از راههای غیر جنسی و جنسی قابل تکثیر است.الف)ازدیاد غیر جنسی:1-ازدیاد به وسیله قلمه: شاخه های 2و3 ساله یا شاخه های رسیده یک ساله را به بزرگی حدود20 سانتی متر در پائیز و یا زمستان پس از ریختن برگهایشان بریده و دسته بندی کرده تا بهار سال آینده در خاک مرطوب نگه می دارند در بهار آنها را می کارند هنگام کاشت تنها آخرین جوانه باید از خاک بیرون باشد.قلمه های خیلی زود و آسان ریشه می دهند یکسال بعد قوی ترین آنها که بهتر از سایر قلمه ها رشد کرده اند جدا کرده در اردیبهشت ماه در محل کاشت اصلی می کارند.این روش آسانترین راه ازدیاد درختان انجیر است.در پائیز یا زمستان قلمه را فوراُ در گرمخانه نیز می توان کاشت و در بهار به باغ انتقال داد.2-ازدیاد به وسیله پا جوش:درختان انجیر معمولاُ پا جوش زیاد می دهند که از آنها در ازدیاد استفاده میشود. بدین طریق که پس از جدا نمودنشان از درخت مادر ابتدا آنها را در خزانه می کارند تا خوب و به اندازه کافی ریشه ایجاد کنند سپس تنها قویترین و بهترین و سالم ترین آنها را به جایی که باید کاشته شوند انتقال می دهند. ازدیاد به وسیله قلمه این برتری را نسبت به پا جوش دارد که گیاه حاصل از قلمه مقاومت بیشتری در مقابل سرما از خود نشان می دهد.3-پیوند:در موارد بخصوص انجیر را بوسیله پیوند شکمی نیز زیاد می کنند، برای این کار بذر انجیر را کاشته و از گیاهی که تولید می شود به عنوان پایه استفاده می شود و در روی آن واریته ای را که می خواهند زیاد کنند،پیوند می کنند درختهای پیوند شده قادرند در زمینهای نا مساعد تری هم رشد کرده و به اندازه کافی میوه دهند.4-خواباندن:شاخه های انجیر را در حالیکه از درخت مادر جدا نشده باشند هرگاه در خاک بخوابانند پس از مدتی ریشه داده از هر جوانه یک نهال به وجود می آید. ولی از آنجایی که قابلیت انعطاف چوب انجیر کم است و خیلی آسان می شکند معمولاُ از این روش کمتر استفاده می شود.ب) ازدیاد جنسی به وسیله بذر تنها برای انواعی از انجیرها ممکن است که پس از گرده افشانی میوه هایشان بذر می دهند یعنی انجیرهایی که هنگام خوردن بذرهایشان زیر دندانها صدا می دهند.

بخاطر تفرق صفات از ازدیاد به وسیله بذر برای ایجاد باغ انجیر استفاده نمی کنند برای گرفتن بذر،انجیر رسیده را با انگشتان دست فشار داده خوب له می کنند.آنگاه آنها را در غربال خیلی ریز ریخته زیر شیر آب می گیرند.با فشار آب گوشت میوه از سوراخهای غربال عبور کرده و بذرها باقی می مانند. بذرها را در سایه خشک کرده و می کارند.  

بذر عبارتست از یک گیاه رشد نکرده که در نتیجه سلسله فعالیت های پیچیده رشد و نمو بوجود می آید.

بدین ترتیب که در بساک پرچم گل،چهار حفره وجود دارد که محتوی یاخته های مادری گرده یا یاخته های مادری ریز هاگ است.هر کدام از این یاخته های مادری با دو تقسیم متوالی که اولین آن تقسیم کاهشی(کاستاژن)است تولید چهار ریزهاگ می کند،بنابراین هر ریزهاگ،نیمه گان است.یعنی مقدار فامتن ها(کروموزوم ها)یش نصف نبات مادری می باشد.هر ریزهاگ ممکن است بعداً به دانه گرده تبدیل شود،بدین ترتیب که هسته ریزهاگ بطریق تقسیم مستقیم یاخته ای تقسیم شده و تولید هسته زاینده و هسته روینده کند.هسته زاینده با تقسیم یاخته ای،در لوله گرده دو هسته ایجاد می کند که زایژه ها(گامت ها)ی نر هستند.

از طرف دیگر در داخل تخمدان هر گل یک یا چند تخمک قرار دارد که هر یک حاوی یک یاخته مادری "بزرگ هاگ"می باشد.این یاخته با دو تقسیم متوالی که یکی از آنها کاهشی(کاستاژن)است تولید چهار یاخته نیمه گان می کند.سه عدد از این چهار یاخته از بین می روند و یاخته باقیمانده،بزرگ هاگ نام دارد.

بزرگ هاگ رشد کرده "کیسه جنینی"تولید می کند که شکل بیضوی دارد.معمولا با سه تقسیم یاخته ای،هشت هسته در کیسه جنینی به وجود می آید که در اطراف آنها دیواره یاخته ای تشکیل می شود.این هشت هسته شامل سه گروه می شوند:گروه اول شامل سه هسته است که در نزدیکی دهانه تخمک یا میکروپیل(سفت)قرار دارد.در این گروه،هسته مسطح تولید زایژه ماده یا یاخته تخم زا می کند و نقش دو هسته دیگر که سینرژید(هم ارژه)نامیده می شوند بجز در مواردی که یاخته تخم از بین می رود و یکی از آنها جای آنرا اشغال می کند معلوم نیست.گروه دوم شامل دو هسته دیگر است که هسته های گاسه ای یا هسته های قطبی نامیده می شوند و در مرکز کیسه جنینی قرار دارند.این هسته ها بعداَ قسمتی از اندوسپرم(دان_درون)بذر می شوند که مواد غذایی را در خود ذخیره می کنند.

گروه سوم شامل سه هسته است که در انتهای کیسه جنینی قرار دارند و به نام پاد_سویال ها یا متقاطرها نامیده می شوند و وظائف آنها نیز روشن نیست.ضمن گرده افشانی،گرده از بساک به کلاله انتقال می یابد.در بازدانگان(مانند سرو یا کاج)تخمک کاملاَ برهنه است و دانه گرده مستقیماَ روی آن قرار می گیرد.ولی در نهاندانگان(مانند ارغوان و شمعدانی)گرده پس از آنکه روی کلاله قرار گرفت باید جوانه زده و هسته زاینده آن از طریق لوله گرده به تخمک برسد.لقاح بدین ترتیب صورت می گیرد که در کیسه جنینی یکی از زایژه ها(گامت ها)ی نر با یاخته تخم زا ترکیب شده و تخمک بارور شده یا زیگوت(زایوگه) را پدید می آورد که دوگان است،یعنی دارای یک جفت از هر فامتن (کروموزوم)است که یکی از آندو فامتن از نبات پدری و دیگری از نبات مادری است یاخته تخم زا پس از چندین تقسیم متوالی به رویان(جنین) تبدیل می شود.زایژه دیگر نر با هسته های گاسه ای (قطبی) ترکیب شده و داندرون (اندوسپرم) بذر را پدید می آورد.

بنابرین داندرون(اندوسپرم) سه گان است یعنی در هر مجموعه از فامتن ها یا به اصطلاح در هر ژنوم (فامگان) سه عدد از هر فامتن وجود دارد. با انجام لقاح،رشد سریع تخمدان شروع می گردد و پس از تغییرات فیزیکی و شیمیائی ی خاص،تخمدان تبدیل به میوه، و تخمک تبدیل به بذر می شود.